Pam mae hyn yn bwysig? Mae'r wybodaeth yr ydym yn ei darparu yn amrywio o wlad i wlad. I gael gwybodaeth ar gyfer eich gwlad chi, dewiswch o'r ddewislen.

Ad-daliadau treth

Beth yw ad-daliad treth

Mae ad-daliad treth yn ad-daliad treth a ordalwyd. Mae yna nifer o resymau pam y gordalwyd treth, yn cynnwys:

  • yr ydych yn dechrau swydd newydd ac yn cael eich trethu o dan god brys am beth amser
  • yr ydych yn priodi neu’n ffurfio partneriaeth sifil ac yr ydych chi neu’ch priod neu bartner sifil wedi’ch geni cyn 6 Ebrill 1935
  • yr ydych yn dod yn gymwys i dderbyn mwy o lwfans treth personol sy’n ddyledus am yr holl flwyddyn lle daethoch chi’n 65 oed
  • mae Cyllid a Thollau EM (HMRC) yn anfon y cod treth anghywir at eich cyflogwr neu nid yw eich cyflogwr yn defnyddio’r cod treth cywir
  • yr ydych yn hunan gyflogedig ac yn gwneud taliadau ar gyfrif ar gyfer y flwyddyn ganlynol, o dan y cynllun hunan asesiad. Mae’r taliadau hyn yn rhy uchel oherwydd newid yn eich amgylchiadau, er enghraifft, bu dirywiad yn eich busnes. Dydych chi ddim wedi gwneud cais i leihau eich taliadau ar gyfrif ac mae’ch atebolrwydd treth terfynol yn troi allan i fod yn llai na’r dreth yr ydych wedi’i dalu mewn gwirionedd
  • yr ydych yn bensiynwr gyda mwy nag un pensiwn galwedigaethol ac nid yw eich lwfansau treth personol di-dreth wedi’u dyrannu’n gywir ac felly yr ydych wedi talu gormod o dreth
  • mae gennych fwy nag un swydd. Bydd y cyflogwr yn eich ail swydd yn didynnu treth yn awtomatig ar y gyfradd sylfaenol ac felly mae’n bosibl na chewch ddim budd o’ch holl lwfansau di-dreth personol. Bydd hyn yn berthnasol yn aml iawn os ydych chi’n fyfyriwr neu’n weithiwr ar incwm isel.

Am fwy o wybodaeth ynglŷn â chodau TWE brys, gweler System Talu Wrth Ennill (TWE/PAYE). Am fwy o wybodaeth ynglŷn â’r codau treth anghywir, gweler Talu Wrth Ennill (TWE): problemau cyffredin.

Nôl at y cynnwys

Ad-daliadau o dan TWE neu hunan asesiad

Os ydych chi’n gordalu treth o dan TWE neu hunan asesiad, fe allwch chi hawlio ad-daliad.

Am fwy o wybodaeth ynglŷn â hawlio ad-daliad treth am ordaliadau trwy eich swydd, neu os ydych chi’n ddi-waith, gweler gwefan HMRC yn: www.hmrc.gov.uk. Am fwy o wybodaeth ynglŷn â hawlio ad-daliad ar ôl gadael eich swydd, ewch i wefan HMRC yn: www.hmrc.gov.uk.

Os ydych chi ar streic, telir ad-daliad dim ond pan fyddwch chi’n gadael eich swydd neu pan ewch chi nôl i’r gwaith. Chewch chi ddim ad-daliad ar ddiwedd y flwyddyn ariannol.

Am fwy o wybodaeth ynglŷn â chodau treth anghywir, gweler Talu Wrth Ennill (TWE): problemau cyffredin. Am fwy o wybodaeth ynglŷn â sut y trethir budd-daliadau, gweler Incwm Trethadwy ac anrhethadwy.

Ad-daliadau yn dilyn marwolaeth

Gall gordaliad treth incwm godi yn dilyn marwolaeth. Am fwy o wybodaeth ynglŷn â hawlio treth yn ôl ar ran rhywun sy wedi marw, ewch i wefan HMRC yn: www.hmrc.gov.uk. Os gwneir ad-daliad treth, fe’i cyfrifir fel rhan o ystâd y person sy wedi marw.

Ad-daliad treth ar log cynilion

Yr ydych yn talu gormod o dreth ar log cynilion. Os felly, fe allwch chi hawlio ad-daliad. Fe allwch chi gael mwy o wybodaeth ynglŷn â chael llog yn rhydd o dreth a hawlio ad-daliad ar dreth a ordalwyd ar log ar wefan HMRC. Ewch i: www.hmrc.gov.uk.

Ad-daliadau treth a ordalwyd ar bensiynau neu ar droi pensiynau bychain yn arian mewn llaw

Yr ydych yn talu gormod o dreth ar eich pensiwn neu pan fyddwch chi’n troi pensiwn bychan yn arian mewn llaw. Fe allwch chi gael mwy o wybodaeth ynglŷn â hawlio ad-daliad treth a ordalwyd ar bensiwn ar wefan HMRC. Ewch i: www.hmrc.gov.uk.

Nôl at y cynnwys

Terfynau amser ar gyfer hawlio ad-daliad treth

Os ydych chi’n talu’ch treth o dan TWE, fe allwch chi hawlio’ch ad-daliad o fewn pum mlynedd i 31 Ionawr yn dilyn diwedd y flwyddyn dreth lle gordalwyd treth. Mae’r flwyddyn dreth yn rhedeg o 6 Ebrill un flwyddyn i 5 Ebrill y flwyddyn ganlynol.

Mae’r terfyn amser hwn i fod i newid o 1 Ebrill 2012.

Os ydych chi’n cwblhau ffurflen hunan asesiad, rhaid i chi hawlio unrhyw ad-daliad sy’n ddyledus yn eich barn chi o fewn pedair blynedd i ddiwedd y flwyddyn dreth lle gordalwyd treth.

Os ydych chi’n credu eich bod yn gymwys i dderbyn ad-daliad, hawliwch nawr rhag ofn i chi golli’r hawl i wneud cais am yr arian yn ôl.

Fe allwch chi ddod o hyd i enghreifftiau o derfynau amser ar gyfer hawlio ad-daliadau ar wefan HMRC yn www.hmrc.gov.uk ar gyfer y rhai sy’n talu o dan TWE.

Am fwy o wybodaeth ynglŷn â beth i’w wneud os yw HMRC wedi gwneud camgymeriad, gweler Cymorth gyda phroblemau treth.

Nôl at y cynnwys

Llog ar ad-daliadau

Rhaid i HMRC dalu llog ar ad-daliad treth os gwneir yr ad-daliad ar ôl 31 Ionawr yn dilyn diwedd y flwyddyn dreth lle y gordalwyd treth.

Enghraifft: Mae ad-daliad yn ddyledus i chi am y flwyddyn dreth 2009-2010 ddaeth i ben ar 5 Ebrill 2010. Nid yw HMRC yn dechrau talu llog tan 1 Chwefror 2011. Mae unrhyw ad-daliadau a wneir gan HMRC ar gyfer 2009-2010 ar ôl 1 Chwefror 2011 yn cynnwys llog.

Am fwy o wybodaeth ynglŷn â chyfraddau llog ewch i wefan HMRC yn: www.hmrc.gov.uk.

Nôl at y cynnwys

Citizens Advice

Barnu'r dudalen hon Rhoi adborth