|
Mae’r wybodaeth yma'n berthnasol i Gymru a Lloegr
Gwybodaeth am garcharorion ar Adviceguide
Mae'r wybodaeth i garcharorion ar Adviceguide yn ymwneud â sut i ddatrys problemau y medrwch ddod ar eu traws tra yn y carchar. Nid yw'n ymwneud â'r rheswm pam yr ydych chi yn y carchar.
Os ydych chi eisiau gwybodaeth ynghylch pethau fel p'un ai y medrwch chi apelio yn erbyn eich dedfryd carchar neu beth ddylech chi ei wneud os na chadwyd at eich hawliau cyfreithiol, dylech siarad â chyfreithiwr. Mae'n bosib mai'r cyfreithiwr a oedd yn gweithio ar eich rhan yn y lle cyntaf fydd hwn, neu gyfreithiwr arall. Os na chawsoch eich cynrychioli gan gyfreithiwr cyn i chi fynd i'r carchar, mae'n bwysig iawn eich bod yn cael help arbenigol cyn gynted â phosib.
Am fwy o wybodaeth ynghylch sut i gael help arbenigol, gweler Carcharorion - cael help pellach yn y Taflenni ffeithiau i garcharorion.
Nôl i’r Brig
Carcharorion wedi eu heuogfarnu neu heb eu heuogfarnu
Efallai y bydd y rheolau ynghylch carcharorion yn dibynnu a ydych wedi eich euogfarnu ai peidio.
Rydych yn garcharor sydd wedi eich euogfarnu os:
- cawsoch eich euogfarnu, neu
- fe'ch cafwyd yn euog o drosedd, neu
- rydych wedi pledio'n euog i drosedd hyd yn oed os na chawsoch eich dedfrydu eto.
Rydych yn garcharor sydd heb eich euogfarnu os ydych yn aros eich prawf neu yng nghanol eich prawf.
Nôl i’r Brig
Hawliau yn y carchar
Mae gennych rai hawliau a breintiau penodol pan fyddwch chi yn y carchar. Mae'r rheolau wedi eu hysgrifennu i lawr ac maen nhw ar gael mewn llyfrgelloedd carchardai. Gofynnwch am gael gweld Rheolau Sefydlog y Carchar (PSOs) a Chyfarwyddiadau'r Gwasanaeth Carchardai (PSIs). Rydych hefyd yn medru gweld y rheolau ar wefan y Gwasanaeth Carchardai yn  www.hmprisonservice.gov.uk.
Mae'r Gwasanaeth Carchardai ac Ymddiriedolaeth Diwygio Carchardai (y PRT) wedi ysgrifennu canllawiau ar y cyd ar hawliau carcharorion a dylech gael copi ohonynt pan fyddwch chi'n cyrraedd y carchar. Os ydych yn anabl, dylech hefyd gael canllawiau o'r enw 'Gwybodaeth i garcharorion anabl' wedi i chi gyrraedd y carchar. Os nad ydych yn y carchar, rydych yn medru cael copi o'r canllawiau gan y PRT yn:
15 Northburgh Street
London
EC1V OJR
Rhif Ffôn: 0207 251 5070
E-bost: prt@prisonreformtrust.org.uk
Gwefan: www.prisonreformtrust.org.uk
Os ydych chi am wybod mwy am hawliau a breintiau yn y carchar, dylech siarad â chynghorydd arbenigol. Am fanylion sefydliadau sy’n medru helpu, gweler Carcharorion - cael help pellach yn y Taflenni ffeithiau i garcharorion.
Nôl i’r Brig
Cwynion am amodau yn y carchar
Os ydych yn cael trafferth gyda'r amodau yn y carchar, mae yna reolau ynghylch sut fedrwch chi geisio datrys y broblem. Efallai y bydd angen help arbenigol arnoch i geisio datrys problem.
Am fwy o wybodaeth ynghylch yr hyn y dylech ei wneud os ydych yn cael problem gydag amodau yn y carchar, gweler Carcharorion – gwneud cwyn yn y Taflenni ffeithiau i Garcharorion.
Nôl i’r Brig
Eiddo yn y carchar
Mae yna reolau ynghylch y pethau yr ydych yn medru eu cadw gyda chi yn y carchar.
Am fwy o wybodaeth ynghylch eiddo yn y carchar, gweler Carcharorion – problemau gydag eiddo yn y Taflenni ffeithiau i garcharorion.
Nôl i’r Brig
Cadw mewn cysylltiad tra'ch bod yn y carchar
Os ydych yn y carchar, mae'n bwysig iawn eich bod yn ceisio cadw mewn cysylltiad â ffrindiau ac aelodau'r teulu. Mae yna reolau ynghylch llythyron, galwadau ffôn ac ymweliadau tra'ch bod yn y carchar.
Am fwy o wybodaeth ynghylch Cadw mewn cysylltiad tra'ch bod yn y carchar, gweler Carcharorion – llythyron, Carcharorion – galwadau ffôn a Carcharorion – ymweliadau yn y Taflenni ffeithiau i Garcharorion.
Nôl i’r Brig
Budd-daliadau a charcharorion
Efallai y cewch broblemau gyda budd-daliadau, naill ai pan fyddwch chi'n mynd i'r carchar i ddechrau, neu wedi i chi adael y carchar. Mewn rhai achosion, mae'r rheolau i garcharorion yn wahanol i'r rheolau i bobl eraill sy'n hawlio budd-daliadau.
Am fwy o wybodaeth ynghylch carcharorion a budd-daliadau, gweler Carcharorion a budd-daliadau yn y Taflenni ffeithiau i garcharorion.
Nôl i’r Brig
Tai a charcharorion
Os ydych chi yn y carchar, efallai y cewch drafferth cadw gafael ar eich cartref tan i chi ddod allan. Wedi i ch adael y carchar, efallai y bydd angen help arnoch i ddod o hyd i lety.
Am fwy o wybodaeth ynghylch sut i gadw gafael ar eich cartref pan fyddwch chi yn y carchar a sut i ddod o hyd i lety pan fyddwch chi'n dod allan, gweler Carcharorion a thai yn y Taflenni ffeithiau i Garcharorion.
Nôl i’r Brig
Gwahaniaethu yn y carchar
Mae yna reolau i'ch atal rhag cael eich trin yn annheg yn y carchar, er enghraifft, oherwydd eich hil neu am eich bod yn anabl. Gelwir hyn yn wahaniaethu. Ni ddylid gwahaniaethu yn erbyn eich ymwelwyr chwaith.
Am fwy o wybodaeth ynghylch gwahaniaethu yn y carchar, gweler Gwahaniaethu yn y carchar, yn y Taflenni ffeithiau i garcharorion.
Nôl i’r Brig
Iechyd yn y carchar
Os ydych chi yn y carchar, dylech gael yr un gwasanaethau iechyd ag y byddech yn eu cael ar y GIG.
Am fwy o wybodaeth ynghylch iechyd yn y carchar, gweler Iechyd yn y carchar, yn y Taflenni ffeithiau i garcharorion.
Nôl i’r Brig
Rhyddhau o'r carchar yn gynnar
Efallai y bydd rhai carcharorion yn cael eu rhyddhau o'r carchar yn gynnar ac yn cael gweithio gweddill eu dedfryd yn y gymuned. Mae'n rhaid i chi ddilyn rheolau yn ystod yr amser yma. Os ydych yn torri'r rheolau, gellir eich anfon yn ôl i'r carchar.
Am fwy o wybodaeth ynghylch y rheolau pan gewch eich rhyddhau o'r carchar yn gynnar a'r hyn sy'n medru digwydd os ydych yn torri'r rheolau, gweler Rhyddhau'n gynnar o'r carchar – gweithio'ch dedfryd carchar yn y gymuned yn y Taflenni ffeithiau i garcharorion.
Nôl i’r Brig
Gadael y carchar
Rydych yn medru cael help i ddelio gyda'r problemau y medrwch ddod ar eu traws pan fyddwch yn gadael y carchar.
Am fwy o wybodaeth ynghylch gadael y carchar, gweler Gadael y carchar yn y Taflenni ffeithiau i garcharorion.
Nôl i’r Brig
Cael help pellach
Canolfannau Cyngor ar Bopeth
Mae canolfannau Cyngor ar Bopeth yn rhoi cyngor cyfrinachol, diduedd, annibynnol rhad ac am ddim i'ch helpu i ddatrys unrhyw fath o broblem, fel budd-daliadau, dyled, gwahaniaethu a phroblemau teuluol. Maen nhw hefyd yn medru helpu gyda phroblemau penodol sy'n medru codi os ydych yn y carchar neu os yw aelod o’ch teulu yn y carchar.
Mae rhai Canolfannau Cyngor ar Bopeth yn rhedeg sesiynau cyngor yn y carchar. Os ydych yn y carchar, holwch os ydynt yn cynnig y sesiynau hyn yn eich carchar chi. Os nad ydynt yn rhedeg sesiynau cyngor, mae'n bosib i chi ysgrifennu at eich CAB lleol gan esbonio eich problem. Gofynnwch i aelod o staff y carchar am gyfeiriad eich CAB lleol.
Os nad ydych yn y carchar, ac rydych chi am ddod o hyd i'ch CAB agosaf, gan gynnwys y rheiny sy'n rhoi cyngor drwy'r e-bost, cliciwch ar CAB agosaf, neu chwiliwch o dan C yn eich llyfr ffôn.
Sefydliadau arbenigol
Efallai y byddwch chi angen help gan sefydliad sy'n arbenigo mewn cynghori carcharorion a'u teuluoedd.
Am fanylion sefydliadau arbenigol, gweler Carcharorion – cael help pellach yn y Taflenni ffeithiau i garcharorion.
Nôl i’r Brig
|
