Cyflogaeth - Yng Nghymru

Mae'r wybodaeth yma'n berthnasol i Gymru, Lloegr, yr Alban a Gogledd Iwerddon

Os ydych wedi cwyno ynghylch gwahaniaethu ac yn teimlo eich bod yn cael eich erlid trwy gael eich trin yn wahanol i bobl eraill sy'n gwneud yr un math o waith – neu mewn geiriau eraill, bod rhywun yn 'pigo' arnoch oherwydd y gwyn, mae hyn yn erledigaeth.

Y gwahaniaeth yw, tra bod gweithredoedd gwahaniaethol o bosib ar sail rhyw, hil, crefydd, oed, tuedd rhywiol, anabledd, neu p'un ai eich bod yn lesbiaidd, yn hoyw neu'n ddeurywiol, mae erledigaeth yn driniaeth annheg oherwydd materion eraill. Mae cwyno, mynnu ar hawliau cyfreithiol yn y gwaith neu wneud unrhyw beth arall sy'n gyfreithlon ac yn gyfiawn yn llygaid y gyfraith a'ch bod yn cael eich trin yn annheg oherwydd hynny, yn erledigaeth. Os ydych wedi cefnogi cydweithiwr mewn cwyn ynglyn â gwahaniaethu ac yn cael eich trin yn annheg, yna mae hyn hefyd yn erledigaeth.

Gallwch ddefnyddio’r gyfraith i fynd ar drywydd cwynion am erledigaeth ond fel arfer mae’n well siarad â rhywun yn gyntaf. Yn aml mae’n hynod o anodd rhoi bys ar erledigaeth a'i brofi, ond mae’n bosib y gellir ei ddatrys yn gyflym mewn modd anffurfiol a gallwch barhau i dderbyn cyflog tra bod y trafodaethau’n mynd yn eu blaen.

Y cam nesaf yw codi achwyniad gyda'ch cyflogwr. Mae'n rhaid i chi wneud hyn yn ysgrifenedig. Os na fydd hyn yn datrys eich problem, fe allwch hawlio gerbron tribiwnlys cyflogaeth, ond efallai y bydd yn rhaid i chi aros am 28 diwrnod o'r dyddiad y codwyd yr achwyniad ysgrifenedig gyda'ch cyflogwr cyn y gallwch wneud hyn. Mae yna derfyn amser tri mis ar gyfer hawlio gerbron tribiwnlys cyflogaeth, sy'n dechrau o'r dyddiad y digwyddodd yr erledigaeth yn gyntaf. Efallai y bydd y terfyn amser yn cael ei ymestyn dri mis arall unwaith y byddwch wedi anfon eich llythyr achwyniad.

Am fwy o wybodaeth ynglyn â diswyddiad oherwydd erledigaeth a thribiwnlysoedd cyflogaeth, gweler Diswyddiad.
Am fwy o wybodaeth am weithdrefnau y mae'n rhaid i chi eu dilyn wrth wneud cwyn am wahaniaethu neu erledigaeth yn y gwaith,, yng Nghymru, Lloegr a’r Alban gweler Datrys anghydfod yn y gwaith ac yng Ngogledd Iwerddon, gweler, Delio gydag achwyniadau, diswyddo a chamau disgyblu yn y gwaith.
Am fwy o wybodaeth ynglyn â hawliau sylfaenol yn y gwaith, gweler Hawliau sylfaenol yn y gwaith.
Am fwy o wybodaeth ynglyn â gwahaniaethu ar sail rhyw, gweler Cymryd camau ynglyn â gwahaniaethu ar sail rhyw.
Am fwy o wybodaeth ynglyn â gwahaniaethu ar sail anabledd, gweler Gwahaniaethu ar sail anabledd.
Am fwy o wybodaeth ynglyn â gwahaniaethu ar sail hil, gweler Cymryd camau ynglyn â gwahaniaethu ar sail hil.
Am fwy o wybodaeth ynglyn â gwahaniaethu ar sail oed yn y gwaith, gweler Gwahaniaethu ar sail oed yn y gwaith.

Bookmark and share

What are these?

Page tools

Cwestiynau cyffredin eraill ynglŷn â chyflogaeth:

• A oes hawl gen i i wyliau gyda chyflog?
• A oes hawl gen i gael gwyl banc i ffwrdd o'r gwaith?
• Mae fy mhartner ar fin cael babi. A oes gen i hawl i amser i ffwrdd o'r gwaith? A gaf i fy nhalu?
• A ydyw fy nghyflogwr yn medru fy ngorfodi i ad-dalu gordaliad cyflog?
• Oes rhaid i fy nghyflogwr roi cyfnod penodol o rybudd i mi cyn fy niswyddo?
• Ydy fy nghyflogwr yn medru fy niswyddo am fy mod i'n feichiog?
• Rwy'n credu eu bod nhw'n gwahaniaethu yn fy erbyn yn gwaith am mai merch ydw i. Beth fedrai wneud?
• Rwy'n teimlo eu bod nhw'n gwahaniaethu yn fy erbyn ar sail hil yn gwaith. Beth fedrai wneud?
• Oes yna amddiffyniad arbennig yn y gweithle ar gyfer pobl anabl?
• Rwy'n teimlo fy mod yn cael fy nhrin yn annheg oherwydd fy nghrefydd, a ydyw hyn yn gyfreithlon?
• Rwy'n cael fy erlid yn y gwaith am fod fy nghydweithwyr yn credu fy mod yn hoyw. Beth fedrai wneud?
• Mae fy nghytundeb yn y gwaith yn dweud fy mod yn gorfod ymddeol yn 60. Ydyn nhw'n medru fy ngorfodi i ymddeol?
• Rydw i newydd geisio am swydd ac mae'r ffurflen yn gofyn am fy nyddiad geni. Ydw i'n gorfod ei rhoi? Rwy'n ofni na fydd y cwmni'n edrych ar fy ngais os ydynt yn sylweddoli faint yw fy oed.
• Rydw i o dan lawer o bwysau yn y gwaith, a oes rhaid i fy nghyflogwr wneud rhywbeth am hyn?
• Pan oeddwn i'n iau, es i drafferth gyda'r heddlu. Rwy'n ceisio am swyddi nawr ac rwy'n poeni y bydd fy euogfarn yn fy atal i rhag cael gwaith. A oes rhaid i mi ddweud wrth gyflogwyr am fy nghofnod troseddol.