Eich arian

Eich teulu

Eich byd chi

Eich hawliau chi

Mynnwch gyngor

Plîs, cefnogwch ni

Gwirfoddolwch

Diweddarwyd y safle:

Chwefror 12 af 2012

Rwy’n berchen ar fy nghartref ond ar ei hôl hi gyda fy nhaliadau morgais. Rydw i wedi clywed am gwmnïau sy’n medru clirio eich dyledion, prynu eich cartref ac yna’i rhentu yn ô i chi, ond dw i eisiau gwybod mwy. Ydych chi’n medru helpu?

Mae'r wybodaeth yma'n berthnasol i Gymru a Lloegr.

Yn gyffredinol, cyfeirir at y cynlluniau yr ydych yn sôn amdanynt fel cynlluniau gwerthu a rhentu nôl ('sale and rent back'), ond weithiau cyfeirir atynt fel cynlluniau prynu nôl (‘buy back’), neu gynlluniau gwerthu a phrydlesu nôl (‘sale and lease back’).

Mae'r rhain yn gynlluniau ble mae cwmnïau preifat yn cynnig prynu eich eiddo, fel arfer am bris gostyngol, a’i rentu yn ôl i chi. Mae cwmni preifat yn medru golygu cwmni, brocer neu unigolyn preifat.

Efallai eu bod yn edrych yn ffordd dda o ddatys eich problemau morgais, oherwydd maen nhw'n eich galluogi chi i dalu eich dyledion ac aros yn eich cartref ar yr un pryd.

Ond, mae angen i chi fod yn ofalus iawn os ydych yn cytuno i gynllun gwerthu a rhentu nôl sy’n cael ei rhedeg gan gwmni preifat, oherwydd maen nhw’n medru bod yn beryglus.

Os ydych yn ystyried cytuno i gynllun gwerthu a rhentu nôl, dylech ystyried cael cyngor ariannol annibynnol. Fe fydd hyn yn helpu sicrhau eich bod wedi rhoi ystyriaeth ofalus i’r ffordd y bydd y cynllun gwerthu a rhentu nôl yn effeithio ar eich sefyllfa o ran cartref a'ch sefyllfa ariannol, yn y tymor hir.

Mae'r pethau i’w hystyried pan fyddwch yn meddwl llofnodi cynllun gwerthu a rhentu nôl sy’n cael ei rhedeg gan gwmni preifat yn cynnwys:

gwirio'r pris a gynigir i chi – fel arfer mae cwmni gwerthu a rhentu nôl yn prynu cartrefi o dan bris y farchnad felly efallai y byddwch yn colli arian yn y pendraw. Efallai y byddai’n well i chi werthu eich cartref ar y farchnad agored a dod o hyd i rywle arall i’w rentu
efallai y gallech gael eich troi allan o hyd – efallai y byddwch yn dal i gael eich troi allan os ewch yn erbyn unrhyw rai o delerau eich cytundeb tenantiaeth, fel bod ar ei hôl hi gyda’ch taliadau rhent. Pan fyddwch chi’n cytuno i gynllun gwerthu a rhentu nôl preifat, mae’n debygol y bydd eich cartref yn cael ei rentu yn ôl i chi gyda thenantiaeth am dymor penodol. Pan ddaw’r cyfnod penodol i ben, mae fel arfer yn hawdd iawn i’ch landlord eich troi chi allan, hyd yn oed os nad ydych wedi gwneud unrhyw beth o’i le
efallai y bydd yn effeithio ar eich hawl i fudd-daliadau – os ydych yn gwerthu eich cartref ond yn parhau i fyw yno a thalu rhent, efallai na fydd hawl gennych i Fudd-dâl Tai. Efallai y bydd hyn yn effeithio ar eich hawl i fudd-daliadau eraill sy’n seiliedig ar brawf modd hefyd.

Am fwy o wybodaeth ynghylch Budd-dal Tai, gweler Help gyda'ch rhent - Budd-dal Tai.

Efallai y byddwch chi am weld os ydych yn medru ymuno ag un o’r cynlluniau achub morgeisi sy’n cael eu rhedeg gan landlordiaid cymdeithasol, neu gynllun achub morgeisi a gefnogir gan y llywodraeth, yn lle.

Am fwy o wybodaeth ynghylch cynlluniau achub morgeisi, gan gynnwys cynlluniau a gefnogir gan y llywodraeth, gweler Cynlluniau achub morgeisi.

Os ydych yn ystyried cytuno i gynllun gwerthu a rhentu nôl, dylech gael cyngor gan gynghorydd profiadol, er enghraifft mewn canolfan Cyngor ar Bopeth. I chwilio am fanylion eich CAB agosaf, gan gynnwys y rhai sy’n medru rhoi cyngor drwy’r e-bost, cliciwch ar CAB agosaf.