Rwy'n lesddaliwr ac rwy'n talu tâl gwasanaeth blynyddol. Mae'r rhydd-ddeiliad am gynyddu'r tâl i gwmpasu atgyweiriadau i'r adeilad. Ydw i'n gorfod talu?

Mae'r wybodaeth yma'n berthnasol i Gymru, Lloegr a Gogledd Iwerddon

Mae les yn gytundeb cyfreithiol a gellir ond codi tâl arnoch am wasanaethau os ydynt wedi eu nodi yn y les. Dylech wirio eich les yn ofalus i weld beth sy'n rhaid i chi dalu amdano a faint gellir codi arnoch.

Mae'r gyfraith yn rhoi hawliau penodol i chi os yw eich les yn nodi bod yn rhaid i chi dalu am wasanaethau, atgyweiriadau, cynnal a chadw, yswiriant neu gostau rheoli yn ychwanegol at dalu rhent tir. Mae'r hawliau yma'n cynnwys yr hawl i gael crynodeb o'r costau y mae'r tâl wedi'i seilio arnynt, yr hawl i edrych ar y cyfrifon a'r derbynebau ar gyfer y tâl, yr hawl i gael ymgynghori ar waith sylweddol sydd ddim yn waith brys a'r hawl i herio unrhyw daliadau afresymol.

Os gofynnir i chi dalu am rywbeth sydd ddim wedi ei gwmpasu yn eich les, neu eich bod yn credu bod y tâl yn ormod, dylech ddechrau trwy ysgrifennu at y rhydd-ddaliwr gan esbonio pam eich bod yn teimlo bod y tâl yn anghywir. Os nad ydych yn fodlon gyda'r ymateb, yna gallwch herio'r swm trwy wneud cais i dribiwnlys gwerthuso lesddaliad. Gallwch herio naill ai pan cynigir y gwaith neu pan fyddwch yn derbyn y bil, ond nid os ydych eisoes wedi cytuno i dalu'r swm.

Efallai eich bod chi a les-ddalwyr eraill yn eich bloc am ffurfio cymdeithas tenantiaid neu drigolion a thrafod ar y cyd gyda'r rhydd-ddaliwr drwy'r gymdeithas yna.

Am fwy o wybodaeth, gweler Prynu cartref.

Bookmark and share

What are these?

Page tools

Cwestiynau Cyffredin ynglyn â Thai:

• Rwyf wedi derbyn cais am feddiant gan y llys sirol am nad ydw i wedi talu fy rhent. Beth fedra i ei wneud?
• Rwy’n berchen ar fy nghartref ond ar ei hôl hi gyda fy nhaliadau morgais. Rydw i wedi clywed am gwmnïau sy’n medru clirio eich dyledion, prynu eich cartref ac yna’i rhentu yn ô i chi, ond dw i eisiau gwybod mwy. Ydych chi’n medru helpu?
• Rhoddais flaendal pan symudais i mewn i fy nghartref sydd wedi'i rhentu. Rwyf bellach wedi symud allan ond nid yw'r landlord yn fodlon dychwelyd y blaendal. Beth fedrai wneud?
• Roedd yn rhaid i mi adael fy nghartref diwethaf a nawr nid oes gen i unrhyw le i fyw. A oes rhaid i'r cyngor lleol fy ailgartrefu i?
• Rwyf wedi bod ar y restr aros am dy cyngor ers cryn amser. Beth fedrai wneud i gyflymu'r broses?
• Mae'r ty rwy'n ei rhentu yn llaith iawn. Dywedais wrth y landlord ond nid ydyw wedi gwneud dim byd ynglyn â'r broblem. Beth arall fedrai wneud?
• Rwy'n rhentu fy fflat yn breifat ac mae'r landlord am gynyddu'r rhent. Ydyw e'n medru gwneud hyn?
• Rydw i am gymryd morgais i brynu ty. Beth sydd angen i mi wybod?
• Hoffwn i gael mwy o lais yn y ffordd y mae'r bloc o fflatiau yr wyf yn byw ynddo yn cael ei rhedeg. Sut fedrai wneud hyn?
• Mae gen i forgais gwaddol a dw i newydd gael gwybod na fydd digon o arian ar ddiwedd tymor y morgais i dalu am y ty. Beth fedrai wneud?